دانلود پایان نامه:بررسی رابطه بین ویژگی های شخصیتی و بهزیستی روانشناختی با سلامت روان درمعلمان دوره ابتدایی شهر ساری

پایان نامه رشته :روانشناسی

گرایش :روانشناسی عمومی

عنوان : بررسی رابطه بین ویژگی های شخصیتی و بهزیستی روانشناختی با سلامت روان درمعلمان دوره ابتدایی شهر ساری

دانشگاه آزاد اسلامی واحد ساری

پایان نامه برای دریافت درجه کارشناسی ارشد M.A

رشته روانشناسی عمومی

عنوان:

بررسی رابطه بین ویژگی های شخصیتی (درونگرایی وبرونگرایی) وبهزیستی روانشناختی  با سلامت روان درمعلمان دوره ابتدایی شهر ساری

استاد راهنما:

دکتر حسین فکوری حاجی یار

استاد مشاور:

دکترعزت­اله بالویی

زمستان 1392


(در فایل دانلودی نام نویسنده موجود است)

فهرست مطالب
عنوان                                                                                                         صفحه
چکیده1
فصل یکم: کلیات پژوهش
مقدمه3
بیان مسئله.4
اهمیت و ضرورت پژوهش6
اهداف پژوهش8
سؤال های پژوهش9
فرضیه­های پژوهش.10
تعاریف متغیرها و اصطلاحات12
فصل دوم: ادبیات و پیشینه پژوهش
مقدمه16
شخصیت16
رویکردهای مهم مربوط به شخصیت.19
عوامل مهم در شکل­گیری شخصیت22
تعاریف سلامت روان.23
نظریه­های مربوط به سلامت روانی24
خصوصیات افراد دارای سلامت روانی35
تعریف بهزیستی روان­شناختی35
نظریه­های مربوط به بهزیستی روان­شناختی36
پیشینه داخلی39
پیشینه خارجی43
فصل سوم: روش انجام پژوهش
مقدمه 46
طرح پژوهش.46
جامعه آماری46
حجم نمونه و شیوه نمونه­گیری46
روش جمع آوری داده­ها46
روش تجزیه و تحلیل داده­ها47
ابزار گردآوری داده­ها.47
فصل چهارم: تجزیه و تحلیل داده­ها
مقدمه.52
تجزیه و تحلیل توصیفی داده­ها.52
تجزیه و تحلیل استنباطی داده­ها.60
فصل پنجم: نتیجه­گیری و پیشنهادها
مقدمه.80
بحث و نتیجه­گیری فرضیه­های پژوهش.80
محدودیت­های پژوهش83
پیشنهادهای پژوهش.83
منابع
منابع فارسی.85
منابع انگلیسی.90
پیوست­ها92
چکیده انگلیسی.104


فهرست جداول
عنوان                                                                                                                صفحه  
جدول (1-4) : توزیع فراوانی نمونه از بابت جنسیت52
جدول(2-4) : توریع فراوانی نمونه از بابت تحصیلات.53
جدول (3-4) : شاخص­های آماری متغیرهای مورد بررسی به تفکیک جنسیت55
جدول (4-4) : شاخص­های آماری متغیرهای مورد بررسی به تفکیک تحصیلات56
جدول(5-4):توزیع فراوانی نمونه از بابت بحرانی بودن سلامت روانی به تفکیک جنس.57
جدول(6-4):. توزیع فراوانی نمونه از بابت بحرانی بودن سلامت روانی به تفکیک تحصیلات.58
جدول (7-4) : توزیع فراوانی نمونه از بابت بی­ثباتی شخصیت به تفکیک جنس58
جدول(8-4) : توزیع فراوانی نمونه از بابت برون­گرایی شخصیت به تفکیک جنس.59
جدول(9-4) : محاسبه شاخص­های متغیر سلامت روانی به تفکیک ویژگی ثبات شخصیتی60
جدول (10-4): آزمون تی دو نمونه ایی مستقل فرضیه اول.  .61
جدول (11-4): محاسبه شاخص­های متغیر سلامت روانی به تفکیک وبژگی­های شخصیتی درون­گرا و برون­گرا . 62
جدول (12-4) : آزمون تی دو نمونه­ایی مستقل فرضیه دوم . 62
جدول(13-4): محاسبه شاخص­های متغیر بهزیستی روان­شناختی به تفکیک ویژگی ثبات شخصیتی63
جدول (14-4) : آزمون تی دو نمونه­ایی مستقل فرضیه سوم  64
جدول (15-4): محاسبه شاخص­های متغیر بهزیستی روان­شناختی به تفکیک وبژگی­های شخصیتی درون­گرا و برون­گرا  .65
جدول (16-4): آزمون تی دو نمونه ایی مستقل فرضیه چهارم. 65
جدول (17-4): نتایج فرضیه­های فرعی اول تا چهارم.67
جدول (18-4): محاسبه شاخص­های مولفه­های سلامت روانی به تفکیک ویژگی ثبات شخصیتی.67
جدول (19-4): آزمون تی دو نمونه­ایی مستقل فرضیه پنجم 68
جدول(20-4): محاسبه شاخص­های مولفه­های سلامت روانی به تفکیک ویژگی­های شخصیتی درون­گرا و برون­گرا70
جدول (21-4): آزمون تی دو نمونه­ایی مستقل فرضیه ششم  71
جدول (22-4): ضریب همبستگی بین بی­ثباتی شخصیتی و سلامت روانی72
جدول (23-4): آزمون قابل اعتماد بودن رگرسیون با متغیر وابسته سلامت روانی73
جدول (24-4): آزمون معنی­داری ضرائب رگرسیون با متغیر وابسته سلامت روانی73
جدول (25-4): آزمون قابل اعتماد بودن رگرسیون با متغیر وابسته روان شناختی بهزیستی.74
جدول(26-4): جدول شماره 4-26: آزمون قابل اعتماد بودن رگرسیون با متغیر وابسته روان شناختی بهزیستی.74
جدول شماره (27-4): آزمون معنی­داری ضرائب رگرسیون با متغیر وابسته روان­شناختی بهزیستی .75
جدول شماره (28-4):ضریب همبستگی بین برون­گرایی شخصیت و سلامت روانی76
جدول شماره( 4-29): آزمون قابل اعتماد بودن رگرسیون با متغیر وابسته سلامت روانی.76
جدول شماره (30-4): ضریب همبستگی بین برون­گرایی شخصیتی و روان­شناختی بهزیستی77
جدول شماره (31-4): آزمون قابل اعتماد بودن رگرسیون با متغیر وابسته روان­شناختی بهزیستی.77
جدول شماره(32-4): آزمون معنی­داری ضرائب رگرسیون با متغیر وابسته روان­شناختی بهزیستی78
 
فهرست نمودارها
نمودار                                                                                                              صفحه
نمودار(1-4): بررسی وضعیت جنسیت.53
نمودار(2-4): بررسی وضعیت تحصیلات.54
 
چکیده
پژوهش حاضر به منظور بررسی رابطه بین ویژگی­های شخصیتی (درونگرایی وبرونگرایی) وبهزیستی روان­شناختی با سلامت روان درمعلمان دوره ابتدایی شهر ساری می­باشد.روش تحقیق توصیفی از نوع همبستگی است.جامعه پژوهش شامل کلیه معلمان دوره ابتدایی شهر ساری که614نفر می­باشد. حجم نمونه 234 نفر است که به صورت تصادفی ساده انتخاب شدند.ابزارهای پژوهش عبارتند از :پرسشنامه شخصیت آیزنک و پرسشنامه بهزیستی روان­شناختی ریف و پرسشنامه سلامت عمومی گلدبرگ و هیلر استفاده شد. نتایج همبستگی پیرسون نشان می دهد، بین سلامت روانی و بهزیستی روان­شناختی معلمان با وبژگی­های شخصیتی رابطه­معنی­داری وجود دارد.همچنین ابعاد ویژگی­های شخصیتی می­توانند سلامت روانی و روان­شناسی بهزیستی را پیش­بینی کند.
 
واژگان کلیدی: ویژگی­های شخصیت، بهزیستی روان­شناختی، سلامت روان
 
                      فصل اول : کلیات پژوهش
 
 
مقدمه
منابع انسانی از عوامل مؤثر انسانی در هر سازمانی است. این موضوع در آموزش و پرورش اهمیت بیشتری دارد؛ زیرا این نهاد پرورش­دهنده منابع انسانی ماهر برای هر سازمانی است. بنابراین آموزش و پرورش به افرادی علاقه­مند برای اثربخشی بیشتر در سیستم تعلیم و تربیت نیازمند است(برومند،1383).باتوجه به اینکه در جوامع انسانی نهاد آموزش و پرورش از اهمیت ویژه­ای برخوردار است،این نهاد از مهمترین عوامل رشداجتماعی،اقتصادی و تربیتی هر جامعه است و عامل رشد آگاهی و سازماندهی نیروی انسانی برای رشد توسعه جوامع ، نظام آموزش و پرورش بشمار می­رود.در نظام آموزش و پرورش هر کشوری عوامل و عناصر متعددی در شکل،کیفیت و پیشبرد اهداف آن نظام مؤثر است. معلم به عنوان یکی از این عناصر اهمیت خاصی در نظام تعلیم و تربیت دارد و سلامتی او می­تواند در تحقق نظام آموزش و پرورش تأثیر بسزایی داشته باشد(علاقه­بند،1387).از آنجاییکه در دنیای پیچیده و پیشرفته امروزی برای تربیت نیروهای متخصص و کارآزموده باید به یک نظام تعلیم و تربیت کارآمدتکیه کرد. یک معلم محبوب و موفق و اثربخش ، بطور مسلم علاوه بر بهرهمندی از دانش و تخصص ویژه معلمی و تجربه علمی باید دارای ویژگیهای شخصیتی معینی هم باشد، تا در مجموع کارایی و اثربخشی فعالیتهای او تضمین شود.نیاز روزافزون به نیروی انسانی در بخش­های مختلف تولیدی، خدماتی و بکارگیری نیروهای مناسب در مقاصد مختلف، موجب توجه و همسو نمودن انسانها را با تمایلات خویش پدیدآورده است .ازآنجایی که انسانها در ابعاد مختلف دارای تفاوت­هایی می­باشندو این تفاوت­ها در توانایی، استعدادها رغبت­ها و سرانجام در شخصیت نمود پیدا می­کند.شناخت ویژگی­های شخصیتی معلمان با سلامت روان آنان باعث می­شود که دانش­آموزان در انتخاب شغل ،سلامتی روانی و رضایت شغلی درآینده دچار مشکل نشوند. و در محیط خویش بتواننداز توانایی­ها و مهارت­های خویش در جهت مطلوب استفاده و ارزشهای خود را به عرصه ظهور برسانند. البته شخصیت و تعادل روانی معلمان بیش از سایر طبقات اجتماعی موردنظر و دارای اهمیت است زیرا تماس نزدیک معلم با دانش­آموزان و تأثیر و نفوذی که بر آنها دارد نقش مهمی در سلامت روانی و فکری دانش­آموزان خواهد داشت.اگر وضعیت سلامت روانی معلمان شناسایی گردد و به منظور بهبود روانی آنها برنامه­ریزی شود،عملکرد تحصیلی دانش­آموزان نیز بهتر گردیده و با کاهش نرخ افت تحصیلی دانش­آموزان کمک شایانی نیز به اقتصاد آموزش و پرورش می­شود. از آنجایی که بیش از 5/1کودکان و نوجوانان دنیا از اختلال­های روانی خفیف تا شدید رنج می­برند و تنها 20% و یا حتی کمتر،خدمات سلامت روان مورد نیاز خود را دریافت می­کنند.به دلایل بسیار، مدرسه جایگاه اساسی برای سازماندهی و ارائه خدمات سلامت روان به دانش­آموزان است .پژوهش­ها نشان داده است که مدارس و معلمان در ارتقای سلامت روان ، شناسایی کودکان در معرض خطر اختلالات روانشناختی و ارجاع آنان برای دریافت کمک­های تخصصی نقش اساسی دارند. البته تمامی این موارد زمانی معنی خواهد داشت که معلم نیز، خود دارای سلامت روانی باشد تا بتواند توانایی برقراری ارتباط مناسب با محیط فردی و اجتماعی ، برخورد منطقی با تضادها و استرس­های زندگی و حل آنها به شیوه­ای سودمند و مناسب را داشته باشند (همان منبع) . لذا این پژوهش با هدف بررسی رابطه ویژگی­های شخصیتی و بهزیستی روان­شناختی با سلامت روانی در معلمان مقطع ابتدایی انجام  می­شود . امید است یافته­ها و نتایج این پژوهش بتواندگامی اساسی درجهت شناخت بهتر و علمی­تر معلمان بردارد و مقدمه و زمینه­ساز مناسبی برای تحقیقات وسیعتر و برنامه­ریزی­های مناسب و اساسی جهت پیشرفت این افراد را فراهم سازد .
بیان مسأله
با توجه به این که تفاوت­های شخصیتی همچنین از طریق کارکردهایی که برای روی کردن به دنیای عینی خارجی و دنیای ذهنی درونی به کار می­بندیم جلوه­گر می­شوند . این کارکردها شامل تفکر ، احساس درونی ، احساس بیرونی و شهود است . تفکر یک فرآیند مفهومی است که معنا و شناخت را فراهم می­کند ؛ احساس درونی یک فرآیند ذهنی وزن دادن و ارزش­گذاری است . احساس بیرونی ادراک هشیارانه اشیاء مادی است و
شهود شامل ادراک به شیوه ناهشیارانه است .
از دیدگاه یونگ هیچ­کس به طور کامل درون­گرا و برون­گرا نیست . در هر لحظه معین نگرش غالب می­تواند تحت نفوذ موقعیت قرارگیرد. به عنوان مثال ، شخصی که طبیعتا” درون­گرا است ممکن است در موقعیتی که  اساسا” مورد علاقه اوست مردم­آمیز و اجتماعی شود.
عملکرد انسان ، دستخوش عواملی است که روند زندگی فردی ، خانوادگی ، اجتماعی ، و گوناگونی شغل­ها ، سلامت روانی افراد را تحت تأثیر قرار داده است .در سال­های اخیر توجه به سلامت روانی کارکنان و تأثیر سلامت روانی و جسمی در عملکرد کارکنان مورد توجه سازمان­ها قرار گرفته به نحوی که بسیاری از سازمان­ها تدریس می­کنند تا از طریق پژوهش­های علمی سعی در شناخت منابع ، ایجاد فشار و تنش در محیط کارکنان نمود ، تا بتواند از طریق راهکارهای مناسب محیط­های شغل مطلوب را برای کارکنان فراهم آورند و در نتیجه رضایت و عملکرد شغلی کارکنان را افزایش دهند (موسوی ،1378).
افراد با هر جنبه از شخصیت به شیوه­هایی رفتار می­کنند و دارای انتظارات خاصی هستند توانایی و مهارت رفتاری منحصر به فرد و نیز نیازهای متفاوتی دارند و براساس الگوی شخصیتی خود دارای نیازها ، انتظارات ، انگیزه­ها ، توقعات و اهداف خاصی می­باشند .از طرفی سازمان­ها و نیز برحسب اهداف ، وظایف و فعالیت­های خود نیازها ، انتظارات و توقعات خاصی را ارضاء می­کنند ، بنابراین برای هر یک از انواع شخصیت­های متفاوت شغل­های متفاوتی مناسب است ( نریمان و همکاران ، 1386) .
بنابراین با توجه به ویژگی افراد برون­گرا (اجتماعی ، هدفمند ، با اراده و مصمم ، دقیق و خوش قول و فعال) و وجدانی بودن (سخت کوش ، دارای انگیزشی مؤفقیت ، مسئولیت­پذیر ، دنبال کردن هدفمندانه اهداف کلی ، متعادل) و درون­گرایی که رابطه منفی و  معناداری با سلامت روان داشته و افراد نمرات پایینی در این بعد گرفته­اند (افسردگی ، نداشتن اضطراب ، نگرانی و غمگینی) می توان گفت که بهترین پیش­بین برای سلامت روان هستند ومی­توان در جهت افزایش عملکرد شغلی و بهره­بری سازمان برتوانمندسازی افراد بر ابعاد فوق پافشاری کرد .
با توجه به این نتایج می­توان گفت افرادی که از نظر جسمانی ( عمل­کردن کامل بدن که سلامتی زیست شناختی را در نظر می­آورد ) و کارکرد اجتماعی ( طرز فکر در ارتباط با کارکرد اجتماعی­اش در اجتماع و ارتباط با افراد دیگر ) در وضعیت متناسبی قرار دارند . می­توانند عملکرد مناسبی در رابطه با شغل خود داشته باشد .
از این رو ، پژوهش­های متفاوتی در این حوزه می­تواند نواقص و کاستی­های موجود را مشخص و راه را برای برطرف کردن آنها هموار سازد . احتمالا یکی از عواملی که می­تواند روی عملکرد معلمان اثرگذار باشد ویژگی­های شخصیتی آنان است گرچه اطلاع از درون انسان­ها و شخصیت آنان کار بس مشکلی است اما شناخت شخصیت یک روزنه بسیار گویا دارد و آن رفتارهای بارز افراد است . همچنین پژوهش در باب عملکرد شغلی و رفع مشکلاتی که منجر به افزایش سلامت روان می­گردد در صنعت و سازمان از اهمیت ویژه­ای برخوردار است .
پژوهشگر به دنبال یافتن جوابی برای این سؤال است که رابطه بین ویژگی­های شخصیتی (درون­گرایی و برون­گرایی ) و بهزیستی روان­شناختی با سلامت روان در معلمان دوره ابتدایی چگونه است ؟
اهمیت و ضرورت
برحسب آمارهایی که کشورهای مختلف ارائه می­دهند ، تعداد افراد مبتلا به مشکلات روانی به­طور مداوم روبه ازدیاد است . به­عنوان مثال براساس پژوهش­هایی که در آمریکا انجام شده پیش­بینی می­شود که از هر 20 نفر انسان یک نفر به بیمارستان روانی خواهد رفت و یک نفر دیگر بطور موقت خارج از بیمارستان دچار اختلال روانی خواهد شد ( شاملو ، 1381) . بعضی پژوهش­های اولیه در ایران نیز رشد روزافزون مشکلات روانی را تأیید می­کند . به­عنوان مثال ، شیوع اختلال­های روانی از 7/11% در مطالعه باش ( صاحب­الزمانی ، 1342 ) تا 2/43% در بررسی داویدیان ، ایزدی ، نهاپتیان و معتبر (1353) رسیده است . دیگر مطالعات انجام شده در این زمینه نیز ارقام مشابهی را گزارش می­کنند . بنابر ازدیاد روزافزون مشکلات روانی که بخشی از اعتبارات دولت را به خود اختصاص می­دهد و اثرات اجتماعی ناگواری درپی دارد ، توجه مسئولین و متخصصین به این مشکلات ودر نتیجه به بهداشت روانی را می­طلبد . ارتباط تنگاتنگ بیماری­های جسمی با مشکلات روانی ضرورت توجه به بهداشت روانی را دوچندان می­کند . ازآنجائیکه به لحاظ تئوریک هدف آموزش و پرورش و بهداشت روانی یکی است . به این معنی که مقصود هر دو ساختن انسان­هایی سالم ، مفید و خوشبخت است ، ضرورت چنین بررسی­هایی در آموزش و پرورش مشخص می­شود .
اگر وضعیت سلامت روانی معلمان شناسایی شود و در جهت بهبود سلامت روانی این قشر از اجتماع برنامه­ریزی شود و آنگاه اینکار باعث بهتر شدن عملکرد تحصیلی دانش آموزان خواهد شد و این امر باعث کاهش نرخ افت تحصیلی می­شود که این امر کمک شایانی را به اقتصاد آموزش و پرورش خواهد کرد .
از طرف دیگر تماس نزدیک معلم با دانش آموزان و نفوذی که وی برآنها دارد نقش مهمی در سلامت فکری و روانی آنها ایفا می­کند ، این تأثیر و نفوذ رفتار معلم در دانش آموزان ممکن است به صورت مستقیم یا غیرمستقیم صورت پذیرد و به­صورت­های گوناگون بروز کند ، لذا مطالعه سلامت روانی آنان از اهمیت فوق­العاده­ای برخوردار است . زیرا معلمان به­صورت مستقیم و غیرمستقیم درآینده کشور نقش تعیین­کننده دارند .
همچنین یافته­های این پژوهش می­تواند در موارد زیر کاربرد داشته باشد :
– انتخاب معلمان با بصیرت بیشتر .
– ارتقاء سطح پیشرفت تحصیلی دانش آموزان از طریق ارتقاء سطح سلامتی معلمان .
– برآورد میزان آسیب­پذیری درجهت تدوین برنامه­های پیشگیری از فرسودگی شغلی و ازکارآفتادگی معلمان .
– شناخت افراد یا گروه­های درمعرض خطر یا دارای ریسک بالا و اتخاذ تدابیر پیشگیرانه و یا درمانی .
– شناخت متغیرهایی که بیشترین همبستگی را با اختلالات روانی دارند و برنامه­ریزی درجهت تعدیل و یا کنترل آنها .
– تهیه مواد آموزشی مناسب برای آموزش بهداشت روانی برای معلمان در بدو استخدام .
اهداف پژوهش
اهداف اصلی پژوهش
1-بررسی رابطه بین سلامت روانی و بهزیستی روانشناختی معلمان با وبژگی­های شخصیتی در معلمان دوره ابتدایی
2-بررسی ابعاد ویژگی­های شخصیتی با سلامت روانی و بهزیستی روان­شناسی در معلمان دوره ابتدایی
3-ارائه رهنمودها و پیشنهادات به دست اندرکاران مربوطه.
اهداف فرعی پژوهش
– بررسی تفاوت بین سلامت روانی با ویژگی­های شخصیتی باثبات و بی­ثبات در معلمان دوره ابتدایی
-بررسی تفاوت بین سلامت­روانی با ویژگی ­های شخصیتی درونگرا و برونگرا  در معلمان دوره ابتدایی
-بررسی تفاوت بین بهزیستی روان­شناختی با ویژگی­های شخصیتی باثبات و بی‏ثبات در معلمان دوره ابتدایی
-بررسی تفاوت بین بهزیستی روان­شناختی با ویژگی­های­شخصیتی درونگرا و برونگرا در معلمان دوره ابتدایی
-بررسی تفاوت بین مولفه­های سلامت­روانی با ویژگی­های­شخصیتی باثبات و بی­ثبات در معلمان دوره ابتدایی
-بررسی تفاوت بین مولفه­های سلامت روانی با ویژگی­های­شخصیتی درونگرا و برونگرا در معلمان دوره ابتدایی
– بررسی تفاوت بین ویژگی بی­ثباتی شخصیت(بی­ثبات/ باثبات) با سلامت روانی در معلمان دوره ابتدایی
– بررسی تفاوت بین ویژگی بی­ثباتی شخصیت(بی­ثبات/ باثبات) با بهزیستی روان­شناختی در معلمان دوره ابتدایی
-بررسی تفاوت بین ویژگی برونگرایی شخصیت (برونگرا/درونگرا)و سلامت روانی در معلمان دوره ابتدایی
– بررسی تفاوت بین ویژگی برونگرایی شخصیت (برونگرا/ درونگرا) و بهزیستی روانشناختی در معلمان دوره ابتدایی

تعداد صفحه : 103
قیمت : چهارده هزار تومان

بلافاصله پس از پرداخت لینک دانلود فایل در اختیار شما قرار می گیرد

و در ضمن فایل خریداری شده به ایمیل شما ارسال می شود.

پشتیبانی سایت :               serderehi@gmail.com

در صورتی که مشکلی با پرداخت آنلاین دارید می توانید مبلغ مورد نظر برای هر فایل را کارت به کارت کرده و فایل درخواستی و اطلاعات واریز را به ایمیل ما ارسال کنید تا فایل را از طریق ایمیل دریافت کنید.

***  *** ***