پایان نامه بررسی نوع فرهنگ سازمانی و تاثیر آن بر خلاقیت کارکنان

 پایان نامه رشته  مدیریت

دانشگاه آزاد اسلامی
واحد لامرد
گروه مدیریت
 
درجه کارشناسی ارشد «M.A»
در رشته
آموزش و بهسازی منابع انسانی
 
عنوان
بررسی  نوع فرهنگ سازمانی و تاثیر آن بر خلاقیت کارکنان شرکت پتروشیمی جم
 
دی ماه 1393
 
 

   

تکه هایی از متن پایان نامه به عنوان نمونه :

(ممکن است هنگام انتقال از فایل اصلی به داخل سایت بعضی متون به هم بریزد یا بعضی نمادها و اشکال درج نشود ولی در فایل دانلودی همه چیز مرتب و کامل است)

فهرست مطالب
 
 
عنوان                                                                                                                      صفحه
 
فصل اول: کلیات تحقیق
1-1 مقدمه 1
1-2- بیان مساله. 3
1-3- اهمیت و ضرورت پژوهش 6
1-4- اهداف پژوهش. 9
1-4-1- هدف اصلی 9
1-4-2- اهدف ویژه 9
1-5- فرضیه های پژوهش. 9
1-5-1-فرضیه اصلی پژوهش 9
1-5-2- فرضیه های ویژه پژوهش. 10
1-6- تعاریف مفهومی و عملیاتی متغیرها 10
1-6-1- تعاریف مفهومی متغیرها. 10
1-6-2- تعاریف عملیاتی متغیرها 13
 
 
فصل دوم: مبانی نظری و تجربی تحقیق
2-1-1 مقدمه 14
2-1-2- مبانی نظری. 14
2-1-1-2-  چگونگی تشکیل فرهنگ و عوامل آن. 16
2-1-1-3- کارکردهای فرهنگ سازمانی. 18
2-1-1-4- ویژگی های فرهنگ سازمانی 19
2-1-1-5- ریشه های فرهنگ سازمانی 21
2-1-1-6-  سطوح فرهنگ سازمانی 22
2-1-1-7- شیوه های آشنا شدن با فرهنگ سازمانی. 24
2-1-1-8-  روش های تغییر و پرورش فرهنگ سازمانی 25
2-1-1-9- الگوی فرهنگ سازمانی مورد استفاده در پژوهش حاضر 27
2-1-1-9-  الگوهای طبقه بندی و مطالعه فرهنگ سازمانی 29
2-1-2- خلاقیت 37
2-1-2-1-  تاریخچه خلاقیت 37
2-1-2-2- تعاریف خلاقیت از نظر صاحب نظران 38
2-1-2-3-  عوامل موثر بر خلاقیت از نظر مالاگا. 39
2-1-2-5- ضرورت و اهمیت خلاقیت در سازمان. 41
2-1-2-6-  مراحل فرایند خلاقیت 42
2-1-2-7-  موانع خلاقیت 43
2-1-2-9-  ویژگی های سازمان خلاق. 44
2-1-2-10- فرایند خلاقیت. 45
2-1-2-12- نظریه های معروف خلاقیت. 46
2-1-2-13-  شرایط لازم جهت ایجاد خلاقیت، نوآوری و تغییر از نظر لس لی (2008) 47
2-1-2-14-ترکیب خلاقیت از نظر استرنبرگ و لوبارت (1999). 47
2-1-2-16-  چهار عامل اصلی خلاقیت از نظر تورنس (1968). 48
2-1-2-16- مهارت های خلاقیت. 49
2-2- پیشینه تحقیق. 50
2-2-1- پژوهش های داخلی 50
2-2-2- پژوهش های خارجی 57
2-2-3- جمع بندی تحقیقات انجام شده. 60
2-4- مدل مفهومی پژوهش 61
2-5- مدل تحلیلی پژوهش 62
 
 
فصل سوم: روش شناسی  تحقیق
3-1- مقدمه. 64
3-2- روش پژوهش. 65
3-3- جامعه آماری، نمونه و روش نمونه گیری. 66
3-4- ابزار گردآوری اطلاعات. 68
3-5- روش گردآوری  اطلاعات 72
3-6- روش های تجزیه و تحلیل اطلاعات. 73
 
 
 
فصل چهارم : نتایج تحقیق
4-1- مقدمه. 74
4-2- آمار توصیفی. 75
4-2-1- اطلاعات جمعیت شناختی. 75
4-2-2- متغیرهای پژوهش. 79
4-3- آزمون فرضیه های پژوهش 81
4-3-1- آزمون فرضیه اصلی 81
4-3-2- آزمون فرضیه­های ویژه. 82
4-4- مدل نهایی. 87
4-4-1- آزمون رگرسیون چندگانه. 87
4-4-3- تحلیل مسیر 88
4-5- جمع بندی نهایی 91
 
 
فصل پنجم: بحث و نتیجه گیری
5-1- مقدمه. 92
5-2- تفسیر یافته ها. 93
5-3- بحث و نتیجه گیری. 99
5-4- محدودیت های پژوهش. 100
5-4-1- محدودیت های خارج از اختیار محقق (محدودیت های کاربردی). 100
5-4-2- محدودیت های در اختیار محقق (محدودیت های پژوهشی) 100
5-5- پیشنهادهای پژوهش 101
5-5-1- پیشنهادهای کاربردی 101
5-5-2- پینشهادهای پژوهشی. 102
فهرست منابع و مآخذ .104
 
 
 
 
 
 
 
فهرست جداول
جدول شماره 2-1. تعاریف فرهنگ از دیدگاه صاحب نظران اقتباس از سیدتقوی ، ص 341، 1388) 15
جدول 2-2. عوامل تغییر فرهنگ سازمانی اقتباس از رضا سید جوادین، 1383 27
جدول شماره 2-3. فرهنگ سازمانی ارائه شده توسط کوئین و گارث بر گرفته از مقاله عبدالمنافی و همکاران 1384  29
جدول 2-4: مدل تحلیلی پژوهش 63
جدول 3-1 : توزیع فراوانی و درصد کارکنان بر اساس سن. 67
جدول 3-2 : توزیع فراوانی و درصد کارکنان بر اساس جنسیت. 67
جدول 3-3 : توزیع فراوانی و درصد کارکنان بر اساس وضعیت تاهل. 67
جدول 3-4: توزیع فراوانی و درصد کارکنان  بر اساس مدرک تحصیلی. 68
جدول 3-5: توزیع فراوانی و درصد کارکنان بر اساس سابقه خدمت. 68
جدول3-6. نحوه امتیازبندی پرسشنامه فرهنگ سازمانی 69
جدول 3-7. تفکیک گویه ها در قالب ابعاد پرسشنامه فرهنگ سازمانی 69
جدول3-8 . نحوه امتیازبندی مقیاس خلاقیت. 70
جدول شماره 3-9 : نتایج تحلیل عوامل پرسشنامه فرهنگ سازمانی 71
جدول شماره3-10: ضرایب آلفای کرونباخ مقیاس فرهنگ سازمانی. 71
جدول شماره 3-11: روایی و پایایی مقیاس خلاقیت. 72
جدول 4-1 : توزیع فراوانی و درصد کارکنان بر اساس سن. 75
جدول 4-2 : توزیع فراوانی و درصد کارکنان بر اساس جنسیت. 76
جدول 4-3 : توزیع فراوانی و درصد کارکنان بر اساس وضعیت تاهل. 77
جدول 4-4: توزیع فراوانی و درصد کارکنان  بر اساس مدرک تحصیلی. 77
جدول 4-5: توزیع فراوانی و درصد کارکنان بر اساس سابقه خدمت. 78
جدول 4-6. میانگین و انحراف معیار به دست آمده از متغیرهای پژوهش 79
جدول 4-7 . نتایج آزمون کولموگروف – اسمیرنوف مربوط به متغیرهای پژوهش. 80
جدول شماره 4-8 . نتایج آزمون رگرسیون خطی در بررسی تاثیر فرهنگ سازمانی بر خلاقیت کارکنان شرکت پتروشیمی جم 81
جدول 4-9. نتایج آزمون تحلیل واریانس اندازه‌گیری‌های مکرر جهت مقایسه ابعاد فرهنگ سازمانی    82
جدول شماره 4-9-1 . نتایج آزمون تعقیبی بونفرونی 83
جدول 4-10.  مقایسه میانگین خلاقیت کارکنان شرکت پتروشیمی جم با سطح کفایت مطلوب (Q3)         84
جدول شماره 4-10 نتایج آزمون رگرسیون خطی در بررسی تاثیر  فرهنگ مشارکتی  بر خلاقیت کارکنان شرکت پتروشیمی جم 84
جدول شماره 4-11. نتایج آزمون رگرسیون خطی بررسی تاثیر فرهنگ سلسله مراتبی بر خلاقیت کارکنان شرکت پتروشیمی جم 85
جدول شماره 4-12. نتایج آزمون رگرسیون خطی در بررسی تاثیر فرهنگ ایدئولوژیک بر خلاقیت کارکنان شرکت پتروشیمی جم 85
جدول شماره 4-13. نتایج آزمون رگرسیون خطی در بررسی تاثیر فرهنگ عقلایی بر خلاقیت کارکنان شرکت پتروشیمی جم 86
جدول شماره 4-14. آزمون فریدمن برای رتبه بندی ابعاد فرهنگ سازمانی. 86
جدول شماره 4-15 . بررسی نقش پیش بینی کنندگی  ابعاد فرهنگ سازمانی در خلاقیت کارکنان شرکت پتروشیمی جم     87
جدول شماره 4-16. شاخص‌های برازش مدل تأثیر ابعاد فرهنگ سازمانی و بر خلاقیت کارکنان شرکت پتروشیمی جم         90
 
فهرست نمودارها
نمودار 4-1 : توزیع فراوانی و درصد  کارکنان بر اساس سن. 75
نمودار 4-2 : توزیع فراوانی و درصد کارکنان بر اساس جنسیت. 76
نمودار 4-3: توزیع فراوانی و درصد کارکنان بر اساس وضعیت تاهل. 77
نمودار 4-4: توزیع فراوانی و درصد کارکنان بر اساس میزان تحصیلات. 78
نمودار 4-5 : توزیع فراوانی و درصد کارکنان بر اساس سابقه خدمت. 79
 
فهرست اشکال
 
شکل 2-1. سطوح فرهنگ اقتباس از گیلبرت (1995) ترجمه اعرابی ،پارساییان ،1389،ص303      23
2-2. شکل مدل مفهومی پژوهش. 61
شکل شماره 4-1. تأثیر  ابعاد فرهنگ سازمانی و بر خلاقیت کارکنان شرکت پتروشیمی جم، مدل در حالت اعداد استاندارد    89
شکل شماره 4-2. تأثیر ابعاد فرهنگ سازمانی و بر خلاقیت کارکنان شرکت پتروشیمی جم مدل در حالت اعداد معناداری      89
شکل شماره 5-1. مدل پیشنهادی تأثیر ابعاد فرهنگ سازمانی و بر خلاقیت کارکنان شرکت پتروشیمی جم   100
 
پیوست­
پیوست شماره 1: پرسشنامه فرهنگ سازمانی کویین وگارث  (1991). 119
 
پیوست (2). پرسشنامه خلاقیت رندسیپ (1979) 122
 
 
  چکیده
 
امروزه فرهنگ سازمانی به عنوان یک جزء مهم و بنیادی در پیکره یک سازمان محسوب می شود و به مثابۀ واقعیتی اجتماعی است که بر مبنای تعاملات بی همتای اعضای سازمان شکل می گیرد و تنها یک متغیر ساده نیست بلکه توسعه و گسترش فرایندهای روان پویایی اعضای سازمان است. هدف پژوهش حاضر بررسی نوع فرهنگ سازمانی و تاثیر آن بر خلاقیت کارکنان شرکت پتروشیمی جم می­باشد. روش پژوهش توصیفی از نوع پیمایشی می­باشد. جامعه تحقیق شامل کلیه کارکنان شرکت پتروشیمی جم می­باشد که با استفاده فرمول کوکران و نمونه گیری تصادفی طبقه­ای 361 نفر مورد بررسی قرار گرفتند. ابزار پژوهش شامل پرسشنامه فرهنگ سازمانی کویین و گارث (1991) و پرسشنامه خلاقیت کارکنان از مقیاس خلاقیت رندسیپ (1979) بود. روایی پرسشنامه­ها با استفاده از تحلیل گویه تایید و پایایی آن با استفاده از روش آلفای کرونباخ محاسبه شد. که پایایی برای پرسشنامه فرهنگ سازمانی 81/0 و خلاقیت کارکنان 80/0 گزارش شد. داده­ها با استفاده از آمار توصیفی نظیر فراوانی، میانگین، انحراف معیار، درصد و آمار استنباطی نظیر تحلیل واریانس اندازه گیرهای مکرر، تی تک نمونه­ای، تحلیل رگرسیون خطی و چندگانه، آزمون فریدمن و تحلیل مسیر تجزیه و تحلیل شدند. نتایج نشان داد که 1- فرهنگ غالب در شرکت پتروشیمی جم از نوع فرهنگ مشارکتی است و تفاوت معناداری بین انواع فرهنگ وجود دارد. 2- خلاقیت کارکنان شرکت پتروشیمی جم در حد مطلوب است. 3- فرهنگ مشارکتی تاثیر معناداری بر خلاقیت کارکنان شرکت پتروشیمی جم دارد.4- فرهنگ سلسله مراتبی تاثیر معناداری بر خلاقیت کارکنان شرکت پتروشیمی جم دارد. 5- فرهنگ ایدئولوژیک تاثیر معناداری بر خلاقیت کارکنان شرکت پتروشیمی جم دارد.6- فرهنگ عقلایی تاثیر معناداری بر خلاقیت کارکنان شرکت پتروشیمی جم دارد. تاثیر همزمان متغیرها در مدل نهایی با استفاده از رگرسیون چندگانه و تحلیل مسیر نشان داد که فقط ابعاد فرهنگ مشارکتی و عقلایی پیش بینی کننده مثبت و معناداری برای خلاقیت کارکنان شرکت پتروشیمی می­باشند.
 
واژگان کلیدی: فرهنگ سازمانی، خلاقیت کارکنان، فرهنگ مشارکتی،  پتروشیمی جم.
 
 
 
 
فصل اول
کلیات تحقیق
 
 
1-1- مقدمه
 
سازمان­ها برای مقابله با تهدیدات محیطی و استفاده از فرصتهای احتمالی ناچارند ظرفیت­ها و  توانمندیهای درونی خود را بشناسند، نقاط ضعف خود را ترمیم و به افزایش نقاط قوت بپردازند. مسائل و مشکلات در سازمان­ها آن چنان پیچیده و در هم تنیده است که تشخیص مشکل به آسانی میسر نیست و ماهیت انسانی سازمان­ها و پیچیده بودن رفتارهای کارکنان این پیچیدگی را مضاعف نموده است. لذا سازمان­ها نباید در انتظار موج باشند، بلکه باید خود منبع موج و تحول گردند و در جهت بهبودی بنابراین از آنجایی­که بسیاری از دستاوردها و پیشرفت­های انسان ناشی از تفکر خلاق اوست، ضرورت توجه به این موضوع و فراهم نمودن زمینه­های رشد و پرورش خلاقیت در سازمان­ها کاملاً آشکار است (احمدی، مبارکی، دارایی و سلام زاده، 1390).
در دوره معاصر به دلیل رشد شتابان و تغییرات بنیادی که در ابعاد مختلف سازمان­ها به­وجود آمده است، افق جدیدی به منظور تجزیه و تحلیل آن­ها از بعد مدیریت و رفتار گشوده شده و آن فرهنگ سازمانی است (ابوالقاسمی،1385). فرهنگ در یک سازمان، به مثابه شخصیت در یک انسان است. فرهنگ، باید­ها و نبایدها را مشخص می­کند و قالب رفتاری سازمان را شکل می­دهد (صفی زاده،1377). و در جهت دیگر فرهنگ مرز سازمان را تعیین می­کند و نوعی احساس هویت را در وجود اعضای سازمان تزریق کرده و در نهایت نوعی تعهد در افراد نسبت به چیزی به­وجود می­آورد که بیش از منافع شخصی فرد است (پورآمن،1380).
هر سازمان یک فرهنگ نانوشته دارد که استانداردهای قابل قبول و حد رفتارهای غیر قابل قبول را مشخص می­نماید. بیشتر کارکنان پس از چند ماه با فرهنگ سازمانی آشنا می­شوند و آن­را درک می­کنند. فرهنگ حاکم بر سازمان نشان می­دهد که ارزش­ها چیست و کدام­یک اهمیت بیشتری دارد(رابینز[1]،1385، به نقل از منوریان، 1384). در دنیای امروزی، توان سازگاری و اداره کردن تغییرات، عنصر اصلی موفقیت و بقای هر سازمان است و کسب این توانایی­ها خود مستلزم توجه سازمان به خلاقیت افراد است(جانسون[2] ،1995، به نقل از حسینی، 1389). امروزه یکی از وجوه قدرت و تمایز سازمان­ها، برخورداری از فرهنگ سازمانی مطلوب است. فرهنگ سازمانی هر مجموعه، آیینه تمام­ نمای ویژگی­ها، خصلت­ها، قوت­ها و ضعف­های آن سازمان است و چهره­های درون و برون آن­را از نظر پایبندی­های کارکنان به ارزش­ها، اصول، باورها، نگرش­ها و سایر اعتقادات مرتبط نشان می­دهد(احمدی، علوی، صفدریان، 1388).
در این میان زندگی پیچیده امروزی، هرلحظه در حال نو شدن است و خلاقیت ضرورت استمرار زندگی فعال است. انسان برای خلق نشاط در زندگی نیازمند ابتکار است. امروز شعار ” نابودی در انتظار شماست مگر این­که خلاق باشید” در پیش­روی مدیران همه سازمان­ها است. فرهنگ به­عنوان بستر نوآوری ایفای نقش می­کند در صورتی­که فرهنگ حاکم برای ایده­ها و ایده­پردازی­ها ارزش قائل نباشد و به آن ارج ننهد هر خلاقیت قبل از بروز در نطفه خفه می­شود(موغلی و مالکی، 1388). خلاقیت کارکنان به این صورت به بقای سازمان کمک می­کند که وقتی کارکنان در کار خود خلاق باشند، قادر خواهند بود ایده­های تازه و مفیدی در مورد محصولات، عملکرد، خدمات یا رویه­های سازمان ارائه داده و به­کار گیرند(احمدی، مبارکی و دارایی،1390).
در این بین اهمیت و ضرورت خلاقیت و فرایند رو به رشد آن در عصر حاضر، توجه پژوهشگران را به تحلیل و بررسی خلاقیت از دید سازمان ها و شرکت ها جلب کرده است. در کنار آن فرهنگ سازمانی به عنوان شاخصه کلیه سازمان­ها که می­تواند بر متغیرهای گوناگون تاثیر بگذارد نیز مورد بررسی قرار می­گیرد.  در این فصل به بررسی مقدمه و بیان مساله در خصوص تاثیر متغیرهای فرهنگ سازمانی بر خلاقیت کارکنان پرداخته شده و به ضرورت انجام این تحقیق تاکید گردیده است. همچنین اهداف اصلی و ویژه ذکر و فرضیات نیز ذکر می گردند. همچنین تعاریف مفهومی متغیرهای پژوهش تشریح و تعاریف عملیاتی نیز آورده می شود.
1-2-  بیان مسأله
سازمان ها رکن اصلی اجتماعات کنونی محسوب می شوند و مدیریت به عنوان مهم­ترین عامل در حیات، رشد و یا مرگ سازمان ها مطرح بوده است و روند حرکت از وضع موجود به سوی وضع مطلوب به وسیله مدیر هدایت می شود. انسان دارای شخصیتی چند بعدی و توانایی های متعدد بوده و از یکسری باورها، اعتقادات، تمایلات، انتظارات و احساسات برخوردار می باشد که به تبع شخصیت متنوع وی، اثرات محیطی بر روی رفتار و انگیزه های او، دارای پیامد و نتایج خاصی می باشد. با وجود همه پیچیدگی ها، بسیاری از رفتارها را در محیط­های خاص می­توان مورد شناسایی قرار داد و نتایج مورد انتظار را پیش بینی نمود. فرهنگ سازمانی یکی از عوامل اصلی است که هویت، ارزش­ها و باورهای افراد را در درون یک محیط سازمانی مورد مطالعه قرار می­دهد (هارینگتون[3]، 1995؛ گری، 2007).
فرهنگ سازمانی به­عنوان یک جزء مهم و بنیادی در پیکره یک سازمان محسوب می­شود و به مثابۀ واقعیتی اجتماعی است که بر مبنای تعاملات بی همتای اعضای سازمان شکل می­گیرد و تنها یک متغیر ساده نیست بلکه توسعه وگسترش فرایندهای روان پویایی اعضای سازمان است (اسمریچ[4]، 1983؛ احمدی و همکاران؛ 1388). فرهنگ سازمانی را می توان به عنوان الگویی از ارزش­ها و عقاید مشترک دانست که به اعضای سازمان کمک می­کند تا از عملکردهای سازمانی درک و فهمی به دست آورند و هنجارهایی را برای رفتارهای کارکنان در سازمان فراهم می­کند (دایر[5]، 2003؛ فرانکویس، 2006). در این بین شرکت­های پتروشیمی به­عنوان اصلی­­ترین و کلیدی­ترین مرکز تولید و توسعه اقتصادی کشور همچون دیگر سازمان­ها فرهنگ به خصوصی دارند که می­تواند در توسعه اقتصادی و صنعتی کشور اثرات به­سزایی داشته باشد، که این امر مهم در گرو موجود بودن فرهنگ سازمانی مناسب در این شرکت­ها می­باشد (احمدی و همکاران،1389).
ریشه و عوامل اصلی موفقیت یا شکست موسسات و سازمان­ها را در فرهنگ سازمانی­شان جستجو می­کنند. فرهنگ سازمانی فاصله­های بین متغیرهای رسمی و چگونگی انجام واقعی­کار را پر می­کند (هاروی و برواوون[6]، 2002 ؛ شجاعی و همکاران، 1384). امروزه با تغییرات و پیشرفت سریع در حوزه علوم رفتاری روبه­رو هستیم، در هماهنگی با این تغییرات نیازمند خلق اندیشه­های نو و ایجاد محیطی بر پایه خلاقیت می­باشیم. بی­شک یکی از زیباترین ویژگی انسان قدرت آفرینندگی و خلاقیت اوست و بواسطه همین ویژگی است که انسان می­تواند اهداف آرمان گرایانه خود را پدید آورد و توانایی­های خود را شکوفا سازد (فرجی، 1387).
در این میان نوآوری به­عنوان مساله مهم برای افراد، نهادها و روی­هم رفته برای همه جوامع به دلیل ارتباط آن با انعطاف­پذیری و تولید بسیار مهم و اساسی است و مهمترین عامل در رشد و پیشرفت بشری در تمام زمینه­های نوآوری و خلاقیت است، به همین دلیل نوآوری عامل مهم در بقای سازمان­ها در محیط پررقابت کنونی است (رانکو[7]، 2004؛ دلاور و همکاران، 1389). همه سازمان­ها برای بقاء نیازمند اندیشه­های نو و نظرات بدیع هستند. خلق اندیشه­ها و فرایندهای جدید امری است که به­واسطه آن، سازمان­ها می­توانند خود را با محیط منطبق کنند و به مزیت رقابتی دست یابد (آزاد، 1388). فرهنگ در یک سازمان به مثابه شخصیت در یک انسان است و مفروضات بنیانی، اعتقادات، باورها، هنجارها و ارزش­ها به­عنوان مبانی فرهنگی یک سازمان، شالوده وجودی آن­را تشکیل داده، نقطه تمیز خوب و بد را مشخص می­کند (نصیری­پور، 1388).
با توجه به مطالب ارائه شده در بالا، نگارنده در این پژوهش به بررسی نوع فرهنگ سازمانی و تاثیر آن بر خلاقیت کارکنان شرکت پتروشیمی جم خواهد پرداخت. بنابراین سئوال اصلی پژوهش حاضر می تواند این گونه مطرح گردد: فرهنگ سازمانی بر خلاقیت کارکنان شرکت پتروشیمی جم چه تاثیری دارد؟
[1] Robbins
[2] Johansson
[3] Harrington
[4] Smirich
[5] Dwye
[6] Harvey & Brown
[7] Runco

تعداد صفحه:138

قیمت : 37500 تومان

بلافاصله پس از پرداخت، لینک دانلود فایل در اختیار شما قرار میگیرد و  همچنین فایل خریداری شده به ایمیل شما نیز ارسال می شود

پشتیبانی سایت :                 serderehi@gmail.com